LSLTx кабелі: қолдану және таңдау бойынша толық нұсқаулық
LSLTx кабелі – өрт кезінде адамдардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар жоғары орындарда қолдануға арналған заманауи кабельдік бұйым. LSLTx аббревиатурасы Low Smoke Low Toxic (түтіннің аз бөлінуі және жану өнімдерінің улылығының төмендігі) дегенді білдіреді. Мұндай кабельдер топтап төсеу кезінде жануды таратпайды (А санаты), сонымен қатар түтін мен улы емес газдарды барынша аз шығарады, бұл ғимараттардан адамдарды эвакуациялау және құтқару қызметтерінің жұмысы үшін өте маңызды.
Осы нұсқаулықта біз LSLTx маркировкасы нені білдіретінін, осы типтегі кабельдердің техникалық сипаттамалары қандай екенін, олар қайда қолданылатынын, сондай-ақ танымал маркаларды: ВВГнг(А)-LSLTx кабелін, LSLTx күштік кабелін және басқаларын егжей-тегжейлі талдаймыз. Сіз LSLTx-тің LS және FRLS-тен қандай айырмашылығы бар екенін, олардың өндірісін регламенттейтін нормативтік құжаттарды және өз нысаныңыз үшін бұйымды қалай дұрыс таңдау керектігін білесіз.
1. LSLTx маркировкасы нені білдіреді?
Ресей мен ЕАЭО елдерінде кабельдерді маркировкалау қатаң регламенттелген. Негізгі марка белгісіне қосылатын индекстер бұйымның өрт қауіпсіздігі көрсеткіштерін көрсетеді. ВВГнг(А)-LSLTx кабелінің мысалындағы мағынасын қарастырайық:
- ВВГ — базалық марка: оқшаулауы мен қабықшасы поливинилхлоридті пластикаттан (ПВХ), өзектері мыс, броньсыз.
- нг(А) — кабель топтап төсеу кезінде жануды таратпайды, А санаты (өрт қауіпсіздігінің ең жоғары санаты).
- LS — Low Smoke (түтіннің аз бөлінуі). Жану кезінде түтін барынша аз мөлшерде бөлінеді.
- LTx — Low Toxic (улылығы төмен). Жану өнімдерінің улылығы төмендетілген, бұл өрт кезінде адамдардың улану қаупін азайтады.
Осылайша, LSLTx кабелі үш негізгі қасиетті біріктіреді: жануды таратпайды, түтін шығаруы аз, жану өнімдерінің улылығы төмен. Бұл оны адамдар көп жүретін нысандар үшін оңтайлы таңдау етеді.
2. Нормативтік база және стандарттар
LSLTx индексі бар кабельдердің өндірісі бірнеше нормативтік құжаттармен регламенттеледі:
- МЕМСТ 31996-2012 «Пластмасса оқшаулауы бар күштік кабельдер 0,66; 1 және 3 кВ номиналды кернеуге» — күштік кабельдерге арналған негізгі стандарт. LSLTx кабелі МЕМСТ осы құжатқа сәйкес дайындалады.
- МЕМСТ 31565-2012 «Кабельдік бұйымдар. Өрт қауіпсіздігі талаптары» — кабельдерді өрт қаупі көрсеткіштері бойынша жіктеуді белгілейді.
- ТР КС 004/2011 «Төмен вольтты жабдықтың қауіпсіздігі туралы» — қауіпсіздік талаптарына сәйкестікті растайды.
- ТР КС 012/2011 «Жарылыс қаупі бар орталарда жұмыс істеуге арналған жабдықтың қауіпсіздігі туралы» (тиісті орындалулар үшін).
LSLTx индексі бар кабельдер П1б.1.2.1.2 (ПВХ орындалуы үшін) немесе П1б.1.1.1.1 (галогенсіз орындалулар үшін) өрт қаупі класына сәйкес келеді. Бұл кластар бұйымның топтап төсеу кезінде жануды таратпайтынын, түтіннің аз бөлінетінін және жану өнімдерінің улылығы төмен екенін растайды.
3. LSLTx кабельдерінің техникалық сипаттамалары
LSLTx сериясындағы кабельдер күштік те, басқару да орындалуда шығарылады. LSLTx күштік кабелінің мысалында негізгі параметрлерді қарастырайық.
| Параметр | Мәні |
|---|---|
| Номиналды кернеу | 50 Гц жиіліктегі айнымалы токтың 0,66 кВ (660 В) немесе 1 кВ (1000 В) |
| Өзек материалы | Мыс (ВВГнг(А)-LSLTx үшін) немесе алюминий (АВВГнг(А)-LSLTx үшін) |
| Оқшаулау және қабықша | Түтін мен газ бөлуі төмен, улылығы төмен, өрт қаупі төмендетілген ПВХ пластикаты |
| Пайдалану температурасы | –30 °C-тан +50 °C-қа дейін (нг-LSLTx орындалуы үшін) |
| Өзектің максималды температурасы | +70 °C |
| Монтаждау температурасы, төмені емес | –15 °C (броньдалмағандар үшін), –7 °C (броньдалғандар үшін) |
| Иілу радиусы | кемінде 7,5 сыртқы диаметр (көп өзектілер үшін) |
| Қызмет ету мерзімі | кемінде 30 жыл |
3.1. Көлденең қималар номенклатурасы және өзектер саны
LSLTx кабельдері көлденең қималар мен өзектер санының кең ауқымында шығарылады. ВВГ LSLTx кабелінің ең сұранысқа ие орындалулары:
- Өзектердің көлденең қималары: мыс үшін 1,5-тен 240 мм²-ге дейін, алюминий үшін 2,5-тен 400 мм²-ге дейін.
- Өзектер саны: 1, 2, 3, 4, 5 (жерге қосу және бейтарап өзегі бар).
- Орындалулар: бір өзекті, көп өзекті дөңгелек, сондай-ақ жалпақ («-П» индексімен).
4. LSLTx-ті өрт қауіпсіздігінің басқа көрсеткіштерімен салыстыру
LSLTx артықшылықтарын түсіну үшін кабель өнімдеріне қолданылатын өрт қауіпсіздігінің негізгі индекстерін ажырату маңызды.
| Индекс | Мағынасы | Негізгі қасиеттері |
|---|---|---|
| нг(А) | топтап төсеу кезінде жануды таратпайды (А санаты) | Кабель жануды қолдамайды, бірақ түтін мен улы газдар шығаруы мүмкін |
| LS | Low Smoke (түтіннің аз бөлінуі) | Жану кезінде түтін барынша аз мөлшерде бөлінеді |
| LSLTx | Low Smoke Low Toxic (түтіннің аз бөлінуі және улылығы төмен) | Түтіннің аз бөлінуі + жану өнімдерінің улылығы төмен |
| FR | Fire Resistant (отқа төзімді) | Өрт кезінде жұмыс қабілеттілігін сақтайды (әдетте 180 мин) |
| HF | Halogen Free (галогенсіз) | Коррозиялық белсенді газдарды (галогендерді) бөлмейді |
Осылайша, ВВГнг(А)-LSLTx кабелі – адамдарды қорғау маңызды нысандар үшін барынша жоғары қауіпсіздік көрсеткіштері бар бұйым: түтіннің аз бөлінуі эвакуацияны жеңілдетеді, ал улылықтың төмендігі улану қаупін азайтады.
5. LSLTx кабельдерін қолдану салалары
Өрт қауіпсіздігінің жоғары көрсеткіштерінің арқасында LSLTx кабельдері адамдардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар жоғары нысандарда қолданылады:
- Мектепке дейінгі мекемелер (балабақшалар, ясли) — өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес, мұндай нысандар үшін жану өнімдерінің улылығы төмен кабельдер міндетті.
- Білім беру мекемелері (мектептер, колледждер, жоғары оқу орындары) — әсіресе интернаттық мекемелердің жатақханалары.
- Медициналық мекемелер (ауруханалар, емханалар, мамандандырылған орталықтар).
- Адамдар көп жүретін ғимараттар (сауда орталықтары, кинотеатрлар, концерт залдары, қонақүйлер).
- Көпқабатты ғимараттар (тұрғын және әкімшілік кешендер).
- Әлеуметтік қорғау нысандары (қарттар үйлері, мүгедектерге арналған интернаттар).
- Сезімтал жабдығы бар нысандар (серверлік, деректер орталықтары, мәліметтерді өңдеу орталықтары).
LSLTx кабельдері күштік тізбектерде де, автоматика мен бақылау жүйелерінде де қолданылуы мүмкін. Соңғылары үшін арнайы LSLTx индексі бар басқару кабельдері қарастырылған (мысалы, АКВВГнг(А)-LSLTx).
6. Пайдалану жағдайларына байланысты LSLTx кабелін таңдау
LSLTx күштік кабелін таңдаған кезде өрт қауіпсіздігі көрсеткіштерін ғана емес, сонымен қатар төсеу жағдайларын, өзек материалын, өзектер саны мен көлденең қимасын ескеру қажет.
| Төсеу жағдайлары | Ұсынылатын маркалар | Ерекшеліктері |
|---|---|---|
| Үй-жайлар ішінде (лотоктар, жәшіктер, қабырғалар бойымен) | ВВГнг(А)-LSLTx (мыс), АВВГнг(А)-LSLTx (алюминий) | Құрғақ және ылғалды үй-жайларға оңтайлы, жануды таратпайды, түтін бөлуі аз, улылығы төмен |
| Жерге (траншеялар) | ВБбШвнг(А)-LSLTx, АВБбШвнг(А)-LSLTx | Броньдалған кабельдер, кеміргіштер мен механикалық зақымданудан қорғау |
| Құбырлар мен блоктарда | ВВГнг(А)-LSLTx, АВВГнг(А)-LSLTx | Күшейтілген қабықшасы бар броньдалмаған кабельдер |
| Өртке қарсы қорғау жүйелері | ВВГнг(А)-FRLSLTx, КВВГнг(А)-FRLSLTx | Отқа төзімді кабельдер, өрт кезінде жұмыс қабілеттілігін сақтайды |
| Басқару тізбектері | АКВВГнг(А)-LSLTx (алюминий), КВВГнг(А)-LSLTx (мыс) | Автоматика, сигнализация және басқару жүйелері үшін |
7. Баға қалыптастыру және құн факторлары
LSLTx кабелінің бағасы бірнеше факторлардың әсерінен қалыптасады:
- Өзек материалы: мыс кабельдер алюминийлілерге қарағанда қымбат (айырмашылық 30–50% құрауы мүмкін).
- Көлденең қима және өзектер саны: көлденең қима мен өзектер саны неғұрлым үлкен болса, бір метрдің құны соғұрлым жоғары.
- Бронь мен экранның болуы: броньдалған және экрандалған орындалулар броньдалмағандарға қарағанда қымбат.
- Сатып алу көлемі: көтерме сатып алулар (1 км және одан көп) айтарлықтай жеңілдік береді.
- Өндіруші: ірі зауыттардың (мысалы, «Казэнергокабель» АҚ) өнімдері сертификаттармен расталған баға мен сапаның оңтайлы арақатынасына ие.
LSLTx кабелінің бағасы туралы нақты ақпарат алу үшін менеджерлерге жүгіну немесе өндірушілердің сайттарындағы онлайн-калькуляторларды пайдалану ұсынылады.
8. Қорытынды
LSLTx индексі бар кабельдер пассивті өрт қауіпсіздігінің ең жоғары деңгейін білдіреді. Олар топтап төсеу кезінде жануды таратпайды, түтіннің аз мөлшерін шығарады және жану өнімдерінің улылығы төмен, бұл адамдар көп жүретін нысандар: балабақшалар, мектептер, ауруханалар, сауда орталықтары және көпқабатты ғимараттар үшін өте маңызды. Мұндай кабельдерді қолдану – бұл тек нормаларды сақтау ғана емес, адамдар мен мүліктің қауіпсіздігіне деген қамқорлық.
«Казэнергокабель» АҚ ассортименті МЕМСТ 31996-2012 және МЕМСТ 31565-2012 бойынша дайындалған LSLTx индексі бар күштік кабельдердің және басқару кабельдерінің толық желісін қамтиды. Барлық өнім сертификатталған және техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес келеді. Толық ассортиментпен танысып, қажетті орындалуды таңдауға кабельдер каталогы бөлімінде болады. Біздің мамандар қажетті көлденең қиманы, өзектер санын есептеуге және бағалар мен жеткізу мерзімдері туралы өзекті ақпаратты ұсынуға көмектеседі.
