Сапаны ақылды бақылау: Самарада кабельдегі ақауды өзі табатын бағдарлама жасады
Кабель өндірісінде ұсақ-түйек болмайды. Оқшаулау қалыңдығы сәл жіңішкеріп кетсе — тесілу қаупі туындайды. Өзек кедергісі нормадан шығып кетсе — бүкіл партия күмән тудырады. Бірақ бұл параметрлерді нақты уақыт режимінде, әсіресе станоктар тәулік бойы жұмыс істегенде, қалай бақылауға болады? Самара политехникалық университетінің ғалымдары тамаша шешім тапты: олар сапаны өзі бақылайтын және тек қажет кезде ғана дабыл қағатын бағдарлама жасады.
Идея жаңа емес: автомобиль өнеркәсібінде процестерді бақылау үшін статистикалық әдістерді (SPC) ұзақ уақыттан бері қолданып келеді. Бірақ отандық кабель өндірісінде олар енгізілмеді. Нәтижесінде нормадан ауытқулар кейде тым кеш, ақау сериялы түрде шыға бастағанда ғана байқалады. Самаралық зерттеушілер техника ғылымдарының докторы Владимир Козловскийдің жетекшілігімен осы олқылықты жабуға бел буды.
Олардың әзірлемесінің негізінде Шухарттың бақылау картасы жатыр. Бұл процесс параметрлерінің уақыт бойынша қалай өзгеретінін графикалық түрде көрсететін классикалық құрал. Бірақ политехниктер оны кабель өндірушілердің қажеттіліктеріне сай нәзік баптады. Енді бағдарлама әрбір бұйымның сипаттамаларын тіркейді және динамиканы талдайды. Әрі, маңыздысы, ол қалыпты, «сау» ауытқуларды елемейді және тек анықтамалық мән мен нақты мән арасындағы шашырау сыни деңгейге жеткенде ғана іске қосылады.
Сапа мамандары үшін бұл уақытты үлкен үнемдеу: деректер тауын ақтарудың қажеті жоқ, сигнал тек іс бойынша келеді. Сондай-ақ бағдарлама зауыттағы нақты өлшеулермен ғана емес, модельдеу деректерімен де жұмыс істей алады — гипотетикалық процестерді модельдеп, тәуекелдерді алдын ала есептейді.
Әзірлеме патенттеліп, Самараның машина жасаудағы сапа менеджменті ғылыми мектебінің бөлігіне айналды. Енді кабель өндірушілерде ақауды тек ұстап қана қоймай, оны процесс сатысында-ақ болдырмауға мүмкіндік беретін құрал пайда болды.
